A Sant'Andria U 30 di Nuvembri



Hè veramenti di primura pà a cità d’Aiacciu di trasmetta a lingua corsa, ghjè par quissa chì ella hà decisu d' aiutà tutti i so lochi da a zittidina è parmetti chì sta festa nustrali si rimetta in ballu.
Dipoi quattri anni a Sant’Andria hè fistighjata da tutti i ziteddi di i ciucciaghji è di i centri di l'asgi.

In 'ssu ghjornu specificu chì simbulizeghjà a fin’di u vaghjimu ma sopratuttu u spartu ,
ci voli :

- una campana( da purtà à u capu di a sfilata)
- attrazzi pà fà u rimori ( buttigli di plasticu pieni à cotuli….)
- un sacconu (pà i doni )
- stracci pà mascarassi
- Carbò pà maganassi a faccia

- una sfilata pà briunà a pricantula « apriti , apriti ….. »
- una merenda pà metta in balla frutti passi , frutti secchi, frutta freschi
( castagni, fichi, noci ,clementini, suchji..),biscotti , biscottini è meli .
Issu ghjornu ùn si manghja chè robba nustrali!
- a musica tradiziunali ( viulini, piruli è ghitarri) pà fà baddà chjuchi è maiò

Testu di Rinatu Coti

Da chì Sant'Andria ?



Andria l'apòstulu, Santu Andria dopu à a so morti, hè statu u prima di i dòdici discìpuli di Ghjesù Cristu.
Pè a "prèdica à nant'à a muntagna", Andria dumanda à u Cristu comu fà manghjà tanti parsoni, chì erani vinuti pè ascultà lu, incù solu cinqui pani è cinqui pesci ; è tandu chì l' hà multiplicati .

A pràtica di l'usciu l'usciolu, à a fini di u mesi di nuvembri, veni di issa sparghjera.

L'11 di nuvembri hè a San Martinu, si fistighjeghja a fini di i racolti Di tutta a robba accantata ogni famidda ni tinia una parti pà i più pòvari di u paesi. Pà a Sant'Andria i disgraziati faciani a limòsina da pudè manghjà ma erani mascarati pà salvà u so unori.
Issa manera di dumandà a robba à i più asgiati da parmetta à i più pòvari di francà l'inguernu, si facia in altri rughjoni d’Auropa.



A pricàntula



In a pricàntula si dumanda robba da bia è da manghjà postu chì à l'iniziu erani cuncirnati quiddi chì ùn avìani nudda è nienti. Ma avali incù a sucità muderna di cunzumazioni à pocu à pocu u bisognu hè sparitu. Forza hè par quissa chì l'usciu l'usciolu di a Sant'Andria hè sparitu in certi paesi o in altrò solu a nuzioni di ghjocu s'hè mantinuta incù ziteddi mascarati chì dumàndani dulciumi.
Postu ch'eddu si entri in a quarèsima di l'Avventu, era una manera pè la ghjenti chì ùn èrani in u bisognu di fà prova di spartu.
Duranti u pèriudu di quarèsima u scopu hè di purificà a parsona è u spìritu da parmetta di avvicinà si di ciò chì hè di primura.
Issu tempu di ristrizioni si devi accumpagnà d'òpari caritativi.
In a sucità corsa tradiziunali una di i valori di primura era l’aiutu. Appuntu San Martinu ancu eddu avia smizatu u so manteddu pà un pòvaru.




A pricantula :
apriti! apriti!
à Sant’Andria
Chì vene da longa via
Hà i pedi cunghjilati
è hà bisognu di ricaldassi
D’un bon bichjeru di vinu




D'altrondi par via di a paura càusa di u misteriu in ghjiru à tutti i spìriti fatali è altri mazzeri, acciaccadori, streghi ch'eddi intratinìani la ghjenti mascarati, si pudia minaccià di più faciulmenti d' una ghjastema quiddi chì vulìani dà pocu o quiddi chì ùn vuliani dà robba.
In altri paesi l'usciu l'usciolu di a Sant'Andria ùn asistia, si sà chì a robba era missa in ghjesgia (chì staia tandu aparta a nuttata sana) è i disgraziati andàiani di notti di manera à salvà a so dignità da piddà a robba di a spartera.



Una ghjastema : « Chì vo abbiati tanti chjirchjoni Ch’iddu ci hè pila in un pilonu
. »






Chì robba era ricalata à a pòvara ghjenti ?


Castagni secchi, meli, frutti passi, frutti secchi, carri secca, licumi secchi, biscotti, biscuttini secchi, vinu… 




A Sant'Andria in lingua Francese